środa 19 września 2018
Skorzystaj z bezpłatnej infolinii: 00 800 678 910 11

Szczepienia: KE apeluje o ściślejszą współpracę UE przeciwko chorobom, którym można zapobiegać

Dodano: 03.05.2018

Średnia długość życia w Europie

 

Szczepienia: Komisja apeluje o ściślejszą współpracę UE przeciwko chorobom, którym można zapobiegać

Komisja wydaje zestaw zaleceń dotyczących tego, jak UE może zacieśnić współpracę w dziedzinie zwalczania chorób, którym można zapobiegać przez szczepienia. Jest to odpowiedź na wyrażone w orędziu o stanie Unii w 2017 r. wezwanie przewodniczącego Jeana-Claude'a Junckera do działania w celu zwiększenia odsetka osób objętego szczepieniami oraz zapewnienia, aby wszyscy obywatele UE mieli dostęp do szczepień.

Komisarz do spraw zdrowia i bezpieczeństwa żywności Vytenis Andriukaitis zaapelował: Szczepienia, wynalezione już w XX wieku, są wciąż jedną z najbardziej skutecznych i oszczędnych metod stosowanych w dziedzinie zdrowia publicznego. Gdy widzę, jak dzieci umierają, bo nie udało im się skorzystać ze szczepień, zabrakło dla nich szczepionki bądź też ich rodzice uchylali się od szczepień, przygnębia mnie to jako lekarza. Choroby zakaźne nie zatrzymują się na granicach państw. Osłabienie immunizacji w jednym państwie członkowskim zagraża zdrowiu i bezpieczeństwu obywateli w całej UE. Zatem współpraca w tej dziedzinie leży w interesie nas wszystkich. Chrońcie swoje dzieci, szczepcie je!

Dzięki szczepieniom można co roku ocalić od 1 do 3 milionów ludzi na świecie. Według Światowej Organizacji Zdrowia w najbliższym dziesięcioleciu szczepionki uratują życie 25 milionom osób. Jednak według Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC)z powodu niewystarczającego stanu zaszczepienia w kilku krajach UE występują niespotykane wcześniej ogniska odry i powracają inne choroby zwalczane drogą szczepień. Wciąż dochodzi w UE do zgonów dzieci i dorosłych z powodu tych chorób.


Wniosek Komisji skupia się na trzech głównych filarach działania: 1. zwalczanie zjawiska uchylania się od szczepień oraz zwiększenie odsetka osób objętego szczepieniami; 2. zrównoważona polityka szczepień w UE; oraz 3. koordynacja na szczeblu UE i wkład w ochronę zdrowia na świecie.

We wniosku zaapelowano do Komisji i państw członkowskich o podjęcie 20 działań, w tym:

  • opracowanie i wdrożenie do 2020 r. krajowych lub regionalnych planów szczepień, zakładających co najmniej 95-procentową wyszczepialność w przypadku odry;
  • wprowadzenie rutynowych kontroli statusu szczepień i regularnych możliwości zaszczepienia się w różnym wieku, np. w szkołach czy w miejscu pracy;
  • przedstawienie opcji wspólnej karty szczepień w formacie elektronicznym, która miałaby zastosowanie transgraniczne;
  • ustanowienie do 2019 r. europejskiego portalu informacyjnego na temat szczepień, aby zapewnić dostępne online obiektywne, przejrzyste i aktualne informacje naukowe na temat korzyści ze szczepień i bezpieczeństwa szczepień;
  • ograniczenie ryzyka niedoborów przez stworzenie wirtualnej hurtowni danych UE dotyczących zapasów szczepionek i zapotrzebowania na nie, tak aby ułatwić dobrowolną wymianę informacji na temat dostępnych zapasów i niedoborów niezbędnych szczepionek;
  • zapewnienie wszystkim pracownikom służby zdrowia niezbędnego przeszkolenia, tak aby mogli śmiało przeprowadzać szczepienia i reagować na uchylanie się od szczepień;
  • powołanie koalicji na rzecz szczepień, aby zrzeszyć europejskie stowarzyszenia pracowników służby zdrowia oraz stowarzyszenia studenckie zajmujące się tą kwestią; celem koalicji będzie zobowiązanie się do dokładnego informowania opinii publicznej, zwalczanie mitów i wymiana najlepszych praktyk;
  • ustanowienie europejskiego systemu wymiany informacji, aby zgromadzić wiedzę i opracować do 2020 r. wytyczne na potrzeby podstawowego unijnego kalendarza szczepień, obejmującego dawkowanie i przedziały wiekowe, wspólnie przyjęte przez wszystkie państwa członkowskie;
  • zacieśnienie partnerstwa i współpracy w dziedzinie szczepień z partnerami międzynarodowymi.

 


Aktualna sytuacja: kluczowe luki w szczepieniach w UE

Według najnowszych danych zgromadzonych przez ECDC liczba przypadków odry nadal wzrasta w szeregu krajów UE i EOG. W 12-miesięcznym okresie od 1 marca 2017 r. do 28 lutego 2018 r. w ramach europejskiego systemu nadzoru zgłoszono 14 813 przypadków odry. Spośród przypadków o znanym statusie szczepień 86 proc. osób nie było zaszczepionych. Co więcej, ECDC szacuje, że co roku co najmniej 40 tys. osób umiera z powodu grypy, częściowo z powodu niskiego odsetka osób objętego szczepieniami.

 


Co dalej?

Wniosek Komisji będzie omawiany przez Radę i ma zostać przyjęty przed końcem 2018 r. oraz natychmiast wejść w życie. Komisja będzie następnie co trzy lata składać sprawozdanie z postępów w realizacji zalecenia. Komisja sporządzi ponadto sprawozdanie w sprawie poziomu zaufania do szczepień w UE w ramach procedury Stan zdrowia w UE, aby monitorować stosunek do szczepień.

 


Kontekst

orędziu o stanie Unii w 2017 r. przewodniczący Jean-Claude Juncker zauważył: W Unii, w której wszyscy są równi, nie może być obywateli drugiej kategorii. Nie możemy zaakceptować tego, że w 2017 r. dzieci wciąż umierają na choroby, które w Europie powinny były dawno zostać wyeliminowane. (…) Tu nie ma „jeżeli”, nie ma „ale”. (…) W Europie nikt nie powinien umierać z powodów, których można uniknąć.

Zalecenia Komisji dotyczące chorób zwalczanych drogą szczepień opierają się na szeregu już istniejących strategii i projektów UE w dziedzinie szczepień, m.in.: na zaleceniu Rady w sprawie szczepień przeciw grypie sezonowej z 2009 r., umowie dotyczącej wspólnego udzielania zamówień ustanowionej decyzją w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia (1082/2013/UE) oraz wspólnym działaniu w zakresie szczepień, współfinansowanym z Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia (2014–2020), którego realizacja rozpocznie się w najbliższych miesiącach i które dotyczy m.in. uchylania się od szczepień.

Komisja proponuje nowoczesny budżet dla Unii, która chroni, wspiera i broni

Dodano: 02.05.2018

Jest to nasza uczciwa odpowiedź na obecne realia, w których oczekuje się od Europy, aby odgrywała większą rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa i stabilności w niestabilnym świecie, podczas gdy brexit pozostawi znaczną lukę w unijnym budżecie. Dzisiejszy wniosek odpowiada na to podwójne wyzwanie – proponujemy zrównoważenie niedoborów cięciami wydatków i nowymi zasobami, w równym stopniu. Finansowanie nowych i głównych priorytetów Unii zostanie utrzymane lub zwiększone, co oznacza, że nieuniknione będą pewne cięcia w innych obszarach. Stawka jest bardzo wysoka, dlatego musimy wykazać się odpowiedzialnością. Proponowany dzisiaj budżet jest ukierunkowany i realistyczny.

Celem wniosku Komisji jest dostosowanie budżetu Unii do naszych priorytetów politycznych wskazanych w pozytywnym programie zaproponowanym przez przewodniczącego Komisji Jeana-Claude'a Junckera w orędziu o stanie Unii w dniu 14 września 2016 i uzgodnionym przez przywódców UE-27 w Bratysławie 16 września 2016 r. oraz w deklaracji rzymskiej z dnia 25 marca 2017 r. Skupiając się na obszarach, w których Unia może osiągnąć najlepsze wynik, budżet ten jest przeznaczony dla Europy, która chroni, wspiera i broni.

 

Przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker powiedział: Dziś jest ważny moment dla naszej Unii. Nowy budżet jest okazją, aby kształtować naszą przyszłość jako nowej, ambitnej Unii składającej się z 27 państw, połączonej więzami solidarności. W dzisiejszym wniosku przedstawiliśmy pragmatyczny plan, jak uzyskać więcej mniejszym nakładem środków. To, że nasze gospodarki złapały wiatr w żagle, daje nam pewną swobodę manewru, ale nie uchroni nas przed koniecznością cięć finansowych w pewnych obszarach. Zapewnimy należyte zarządzanie finansami dzięki wprowadzanemu po raz pierwszy mechanizmowi praworządności. Pokazujemy w ten sposób, na czym polega odpowiedzialne obchodzenie się z pieniędzmi podatników. Teraz decyzję w sprawie wniosku Komisji muszą podjąć Parlament i Rada. Uważam, że powinniśmy starać się osiągnąć porozumienie przed przyszłorocznymi wyborami do Parlamentu Europejskiego.

 

Komisarz Günther H. Oettinger, odpowiedzialny za budżet i zasoby ludzkie, stwierdził: Nasza propozycja budżetu naprawdę skupia się na unijnej wartości dodanej. Inwestujemy jeszcze więcej w obszarach, w których jedno państwo członkowskie nie może działać w pojedynkę albo w których wspólne działania są skuteczniejsze, takich jak badania naukowe, migracja, kontrola granic czy obronność. Musimy też kontynuować finansowanie tradycyjnych – chociaż zmodernizowanych – polityk, takich jak wspólna polityka rolna i polityka spójności, ponieważ wysoka jakość produktów rolnych i nadrabianie zaległości gospodarczych przez opóźnione regiony leżą w naszym wspólnym interesie.

 

1. Ukierunkowany budżet: wzajemne dopasowanie ambicji i zasobów

Unia Europejska złożona z 27 państw wyznaczyła swoje priorytety polityczne i teraz potrzebuje zasobów do ich realizacji

Komisja proponuje przyjęcie długoterminowego budżetu wynoszącego 1 135 mld euro w środkach na zobowiązania (kwota wyrażona w cenach z 2018 r.)[1] w okresie od 2021 r. do 2027 r., co stanowi równowartość 1,11 proc. dochodu narodowego brutto (DNB) UE-27 (zob. załącznik 2; ogólne zestawienie informacji). Zobowiązania w tej wysokości przekładają się na 1 105 mld euro (czyli 1,08 proc. DNB) w środkach na płatności (w cenach z 2018 r.[2]). Kwoty te uwzględniają włączenie do budżetu UE Europejskiego Funduszu Rozwoju, który jest głównym narzędziem UE służącym do finansowania współpracy na rzecz rozwoju z państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku i jak dotychczas stanowi umowę międzyrządową. Uwzględniając inflację, są to wartości porównywalne z obecnym budżetem na lata 2014–2020 (po wliczeniu Europejskiego Funduszu Rozwoju).

Obecny poziom finansowania będzie musiał zostać zwiększony, aby zapewnić środki na nowe i pilne priorytety. Obecne inwestycje w takie obszary, jak badania naukowe i innowacje, młodzież, gospodarka cyfrowa, zarządzanie granicami, bezpieczeństwo i obrona, zwrócą się w przyszłości w postaci większego dobrobytu, zrównoważonego rozwoju i bezpieczeństwa. Na przykład budżety Erasmus+ i Europejskiego Korpusu Solidarności zostaną podwojone.

Jednocześnie Komisja dokładnie przeanalizowała obszary, w których można poczynić oszczędności i zwiększyć efektywność. Komisja proponuje, aby finansowanie wspólnej polityki rolnej i polityki spójności zostało umiarkowanie zmniejszone – w obu przypadkach o około 5 proc. – w celu odzwierciedlenia nowych realiów Unii liczącej 27 państw członkowskich. Polityki te zostaną zmodernizowane, aby zagwarantować, że mogą wciąż przynosić korzyści przy niższym wykorzystaniu środków, a nawet będą w stanie przyczyniać się do realizacji nowych priorytetów. Polityka spójności na przykład będzie odgrywać coraz ważniejszą rolę we wspieraniu reform strukturalnych i długoterminowej integracji migrantów.

Wynikiem tych zmian będzie przywrócenie równowagi budżetowej i zwrócenie większej uwagi na obszary, w których budżet UE może przynieść największe korzyści.

 

2. Nowoczesny, prosty i elastyczny budżet

Budżet UE jest stosunkowo niewielki w porównaniu z rozmiarem gospodarki europejskiej i budżetami krajowymi. Mimo to może przynieść realne i praktyczne korzyści obywatelom i przedsiębiorstwom, pod warunkiem że będzie inwestowany w obszarach, w których środki unijne mogą mieć większy wpływ niż nakłady publiczne na szczeblu krajowym – tam, gdzie wnosi realną europejską wartość dodaną. Przykłady obejmują przełomowe projekty badawcze skupiające najlepszych naukowców z całej Europy, duże obiekty infrastrukturalne lub projekty promujące transformację cyfrową, czy też projekty wyposażające Unię w narzędzia, których potrzebuje, aby chronić i bronić swoich obywateli. Takie postępowanie jest niezbędne w obecnym szybko zmieniającym się świecie, w którym Europa napotyka wyzwania demograficzne, niestabilną sytuację w sąsiedztwie i wiele innych poważnych problemów o charakterze transgranicznym.

W związku z tym Komisja proponuje nowoczesny, prosty i elastyczny budżet.

Nowoczesność: Nowa Unia składająca się z 27 państw potrzebuje nowego, nowoczesnego budżetu pokazującego, że Europa wyciągnęła wnioski z przeszłości. Oznacza to dalsze zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla beneficjentów i instytucji zarządzających poprzez uspójnienie reguł za pomocą jednolitego zbioru przepisów, a także wytyczenie wyraźniejszych celów i skoncentrowanie się w większym stopniu na wynikach. Ułatwi to monitorowanie i pomiar wyników oraz wprowadzanie zmian w razie potrzeby.

Prostota: Struktura budżetu będzie jaśniejsza i ściślej powiązana z priorytetami Unii. Fundusze są obecnie rozłożone na zbyt wiele programów i instrumentów, zarówno w ramach budżetu jak i poza nim. Komisja proponuje zatem zmniejszenie liczby programów o ponad jedną trzecią (z obecnych 58 do 37 w przyszłości), na przykład przez połączenie rozdrobnionych źródeł finansowania w nowe zintegrowane programy i radykalne uproszczenie korzystania z instrumentów finansowych, w tym za pomocą Funduszu InvestEU.

Elastyczność: Niedawne wyzwania – zwłaszcza kryzys migracyjny i uchodźczy w 2015 r. – pokazały granice elastyczności obecnego budżetu UE w zakresie odpowiednio szybkiego i skutecznego reagowania. Wniosek Komisji przewiduje zatem zapewnienie większej elastyczności wewnątrz- i międzyprogramowej, wzmocnienie instrumentów zarządzania kryzysowego i utworzenie nowej „unijnej rezerwy” na wypadek nieprzewidzianych wydarzeń oraz w celu podejmowania działań w sytuacjach kryzysowych w dziedzinach takich jak bezpieczeństwo i migracja.

 

3. Budżet UE i praworządność: należyte zarządzanie finansami

Najważniejsza zmiana w ramach proponowanego budżetu to wzmocnienie związku między finansowaniem UE i praworządnością. Poszanowanie praworządności jest koniecznym warunkiem należytego zarządzania finansami i efektywnego finansowania ze środków unijnych. Komisja proponuje zatem wprowadzenie nowego mechanizmu chroniącego budżet UE przed ryzykiem finansowym związanym z uogólnionymi brakami w zakresie praworządności w państwach członkowskich. Nowe proponowane narzędzia umożliwią Unii zawieszanie i zmniejszanie finansowania ze środków UE lub ograniczenia dostępu do niego w sposób proporcjonalny do charakteru, wagi i skali braków w zakresie praworządności. Wniosek w sprawie takiej decyzji będzie składany przez Komisję i przyjmowany przez Radę w drodze głosowania odwróconą kwalifikowaną większością głosów[3].

 

4. Budżet UE na rzecz silnej i stabilnej unii gospodarczej i walutowej

Stabilna strefa euro jest warunkiem koniecznym do tworzenia miejsc pracy, wzrostu gospodarczego, inwestycji i sprawiedliwości społecznej w całej Unii. W grudniu 2017 r. w ramach planu działania na rzecz pogłębienia unii gospodarczej i walutowej w Europie Komisja wskazała, w jaki sposób można opracować nowe instrumenty budżetowe w ramach unijnej polityki finansów publicznych w celu wsparcia stabilności strefy euro i konwergencji w kierunku strefy euro. W nowych wieloletnich ramach finansowych zaproponowano dwa nowe instrumenty:

- Nowy Program wspierania reform, który – dysponując całkowitym budżetem w wysokości 25 mld euro – będzie oferować wszystkim państwom członkowskim wsparcie finansowe i techniczne przy realizacji priorytetowych reform, zwłaszcza w ramach europejskiego semestru. Ponadto Instrument Wsparcia Konwergencji zapewni specjalne wsparcie państwom członkowskim spoza strefy euro w przystąpieniu do wspólnej waluty.

Europejski Instrument Stabilizacji Inwestycji, który przyczyni się do utrzymania poziomu inwestycji w przypadku dużych wstrząsów asymetrycznych. Jego funkcjonowanie rozpocznie się w formie pożyczek wzajemnych w ramach budżetu UE, do wysokości 30 mld euro, w połączeniu z pomocą finansową dla państw członkowskich na pokrycie kosztów odsetek. Pożyczki zapewnią dodatkowe wsparcie finansowe w czasie, gdy finanse publiczne są napięte, a priorytetowe inwestycje muszą być utrzymane.

 

5. Nowoczesne źródła finansowania dla budżetu UE

Nowe priorytety wymagają nowych inwestycji. Komisja proponuje w związku z tym, aby inwestycje te były finansowane z następujących źródeł: nowych środków finansowych (około 80 proc.) oraz oszczędności i przesunięć środków (około 20 proc.).

Opierając się na zaleceniach grupy wysokiego szczebla w sprawie „Przyszłego finansowania UE”, Komisja proponuje unowocześnienie i uproszczenie obecnego ogólnego systemu finansowania – tj. „zasobów własnych” – i zróżnicowanie źródeł dochodów budżetowych.

Nowe źródła finansowania długoterminowego budżetu

Komisja proponuje uproszczenie obecnych zasobów własnych opartych na podatku od wartości dodanej (VAT) oraz wprowadzenie koszyka nowych zasobów własnych, który jest powiązany z naszymi priorytetami politycznymi.

Proponowany koszyk nowych zasobów własnych obejmuje:

- 20 proc. dochodów z systemu handlu uprawnieniami do emisji;

- 3-procentową stawkę poboru mającą zastosowanie do nowej wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych (która będzie stopniowo wprowadzana po przyjęciu niezbędnych przepisów);

- wkład krajowy obliczany na podstawie ilości niepoddawanych recyklingowi odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych w każdym państwie członkowskim (0,80 euro/kg).

Te nowe zasoby własne będą stanowić ok. 12 proc. łącznego budżetu UE i mogą wnieść nawet 22 mld euro rocznie na potrzeby finansowania nowych priorytetów.

 

Rabaty

- Wyjście Zjednoczonego Królestwa z UE stanowi okazję, aby zająć się skomplikowanym systemem rabatów, a nawet „rabatów od rabatów”. Komisja proponuje zlikwidowanie wszystkich rabatów oraz zmniejszenie z 20 proc. do 10 proc. odsetka dochodów z ceł (jednego z „zasobów własnych”), który państwa członkowskie zatrzymują podczas ich poboru dla budżetu UE. Oba te środki sprawią, że budżet UE będzie prostszy i bardziej sprawiedliwy.

- Aby uniknąć gwałtownego i znacznego wzrostu wkładów niektórych państw członkowskich, Komisja proponuje stopniowe znoszenie obecnych rabatów przez okres pięciu lat.

 

Co dalej?

Opierając się na dzisiejszych wnioskach, Komisja przedstawi w najbliższych tygodniach szczegółowe propozycje dotyczące przyszłych programów finansowych dla poszczególnych sektorów (zob. załącznik 1).

Decyzja w sprawie przyszłego długoterminowego budżetu UE zostanie podjęta przez Radę stanowiącą jednomyślnie, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego. Liczy się czas. Negocjacje w sprawie obecnego długoterminowego budżetu UE trwały zbyt długo. Spowodowało to opóźnienie głównych programów finansowych i odroczenie realizacji projektów, które byłyby w stanie realnie pobudzić ożywienie gospodarcze.

Negocjacje powinny więc być najważniejszym priorytetem, a porozumienie powinno zostać osiągnięte przed wyborami do Parlamentu Europejskiego i szczytem w Sibiu w dniu 9 maja 2019 r. Komisja uczyni wszystko, co w jej mocy, w celu umożliwienia szybkiego wypracowania porozumienia.

DIALOG OBYWATELSKI W BIAŁYMSTOKU!

Dodano: 24.04.2018

Czy Europejczycy uważają, że życie w UE jest sprawiedliwe?

Dodano: 23.04.2018
 
KLIKNIJ ABY POBRAĆ RAPORT  
w języku polskim
 

Nowy sondaż pokazuje, że większość Europejczyków jest zdania, że życie jest ogólnie sprawiedliwe, lecz mają oni obawy co do wymiaru sprawiedliwości, decyzji politycznych i nierówności w dochodach.
 
Przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker uczynił sprawiedliwość w UE podstawą swoich priorytetów politycznych. Aby poprzeć to podejście dowodami naukowymi, służba Komisji do spraw nauki i wiedzy – Wspólne Centrum Badawcze (JRC) – sporządziła w ubiegłym roku pierwsze sprawozdanie na temat sprawiedliwości. Opublikowane dziś wyniki specjalnego badania Eurobarometru pomogą rozwiązać szerszy problem odczuwalnej niesprawiedliwości w dziedzinie zatrudnienia, edukacji, zdrowia i społeczeństwa w szerokim tego słowa znaczeniu.
Według opublikowanego dziś badania Eurobarometru większość Europejczyków sądzi, że większość sytuacji, jakie zdarzają im się w życiu, są sprawiedliwe, i że dysponują oni równymi szansami rozwoju. Mniej wierzą oni jednak, że wymiar sprawiedliwości i decyzje polityczne są wdrażane w równy i spójny sposób w ich krajach, niezależnie od statusu społecznego, majątkowego i znajomości. Znaczna większość uważa również, że nierówności w dochodach są zbyt duże, i że rządy powinny je wyeliminować, podczas gdy mniej niż połowa jest zdania, że zwiększyła się równość szans, a ich status społeczny ulega poprawie w miarę upływu czasu.
 
Tibor Navracsics, unijny komisarz ds. edukacji, kultury, młodzieży i sportu, odpowiedzialny za Wspólne Centrum Badawcze, powiedział: „Sprawiedliwość jest kluczowym elementem budowania bardziej odpornej, spójnej Europy. Nasze inicjatywy w tej dziedzinie muszą opierać się na wiarygodnych dowodach, a jednocześnie uwzględnić musimy wartości i poglądy Europejczyków. Jestem dumny, że prace JRC pomagają nam zwiększać naszą wiedzę na oba te tematy i stanowią istotny wkład w nasze starania na rzecz budowania lepszej Europy.”
Główne wnioski z badania Eurobarometru dotyczą kształcenia, dochodów, statusu społecznego i międzypokoleniowej mobilności. Obejmują one także poglądy na temat migracji i globalizacji, jako że migracja jest jednym z czynników przyczyniających się do zwiększenia nierówności, a globalizacja jest wyznacznikiem preferencji politycznych, które warunkują postawy względem sprawiedliwości i nierówności:
  • Ponad połowa respondentów uważa, że ludzie mają równe szanse rozwoju (58 %). Jednakże ten wynik maskuje istotne różnice regionalne – takiego zdania bowiem jest 81 % respondentów w Danii, ale tylko 18 % w Grecji. 
  • Respondenci są mniej optymistyczni, jeśli chodzi o sprawiedliwość w konkretnych dziedzinachZaledwie 39 % jest przekonanych, że sprawiedliwość zawsze przeważa nad niesprawiedliwością, podczas gdy tyle samo osób nie zgadza się z tym stwierdzeniem. Jeszcze bardziej pesymistycznie – jedynie 32 % respondentów zgadza się, że decyzje polityczne będą konsekwentnie stosowane do wszystkich obywateli, a 48 % się z tym nie zgadza. Ogólnie rzecz biorąc, ludzie są bardziej skłonni uważać rzeczy za sprawiedliwe, jeśli są lepiej wykształceni, młodsi i lepiej sytuowani
  • Przeważająca większość biorących udział w badaniu uważa, że różnice w dochodach są zbyt duże (84 %). W Portugalii tego zdania jest 96 % respondentów, 92 % w Niemczech i 59 % w Niderlandach. We wszystkich krajach oprócz Danii ponad 60 % respondentów jest zdania, że rządy powinny przyjąć środki mające na celu zmniejszenie różnic
  • Dobry stan zdrowia i wysokiej jakości kształcenie są postrzegane jako kluczowe lub ważne czynniki udanego życia przez odpowiednio 98 % i 93 % respondentów. Ponad 90 % uważa także ciężką pracę i odpowiednie znajomości za istotne lub ważne. Wywodzenie się z bogatej rodziny, posiadanie koneksji politycznych, określone pochodzenie etniczne lub płeć są postrzegane jako mniej istotne.
  • Mniej niż połowa respondentów (46 %) uważa, że szanserozwoju są bardziej sprawiedliwe niż 30 lat temu – z tym stwierdzeniem zgadza się ponad 70 % osób biorących udział w badaniu na Malcie, w Finlandii i Irlandii, ale mniej niż 25 % w Chorwacji, Francji i Grecji.
  • Ogólnie rzecz biorąc 47 % Europejczyków uważa, że globalizacja jest zjawiskiem pozytywnym, a 21 % się z tym nie zgadza. 39 % respondentów uważa, że napływ migrantów do ich krajów jest zjawiskiem pozytywnym, podczas gdy 33 % uważa, że nie.
JRC wykorzysta wyniki badań oraz najnowsze badania naukowe do tworzenia bazy wiedzy potrzebnej do wspierania polityki UE mającej na celu stworzenie bardziej sprawiedliwego społeczeństwa. W 2019 r. opublikuje szereg dokumentów informacyjnych dotyczących polityki oraz drugie sprawozdanie na temat sprawiedliwości. 

Przebieg procedury
Specjalne badanie Eurobarometru nr 471 dotyczące sprawiedliwości, nierówności i mobilności międzypokoleniowej zostało przeprowadzone w formie bezpośrednich wywiadów w dniach od 2 do 11 grudnia 2017 r. W badaniu wzięło udział ogółem 28 031 osób z 28 państw UE.
We wcześniejszym sprawozdaniu JRC na temat sprawiedliwości przeanalizowano dane i dane statystyczne dotyczące nierówności w dochodach, wpływu sytuacji rodzinnej i położenia geograficznego na możliwości w zakresie edukacji, opieki zdrowotnej i rynku pracy, a także przyjmowane przez obywateli poglądy i postawy. JRC uruchomiło także wspólnotę praktyków w zakresie sprawiedliwości, która umożliwia unijnym decydentom politycznym wymianę doświadczeń z pracownikami naukowymi i badaczami na temat kwestii związanych ze sprawiedliwością.
W ramach Europejskiego filaru praw socjalnych Komisja zaproponowała szereg prawnych i politycznych inicjatyw w tym zakresie, w tym wniosek dotyczący zwiększenia równouprawnienia płci przez poprawę równowagi między życiem zawodowym a prywatnym dla pracujących rodziców, a także wnioski mające na celu stworzenie bardziej przewidywalnych i przejrzystych warunków pracyoraz zapewnienie dostępu do ochrony socjalnej dla wszystkich.
Aby w pełni wykorzystać potencjał edukacji i kultury jako sił napędowych sprawiedliwości społecznej, aktywności ekonomicznej i wzrostu gospodarczego, Komisja pracuje nad utworzeniem do 2025 r. europejskiego obszaru edukacji, proponując szereg inicjatyw w dziedzinie edukacji, młodzieży i kultury. Pierwszy pakiet środków zaprezentowany w styczniu obejmował wniosek w sprawie rozwoju edukacji włączającej w celu promowania wysokiej jakości kształcenia dla wszystkich uczniów.
 

Więcej informacji:

Unijna ochrona osób sygnalizujących naruszenia prawa

Dodano: 20.04.2018
Komisja Europejska proponuje nowe ogólnounijne przepisy mające wzmocnić ochronę osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa.
 
Niedawne skandale, takie jak Dieselgate, Luxleaks, dokumenty panamskie, jak również najnowsze doniesienia dotyczące Cambridge Analytica pokazują, że tzw. sygnaliści, czyli osoby zgłaszające zachowania nieetyczne, mogą odegrać ważną rolę w wykrywaniu nielegalnych działań, które narażają na szwank interes publiczny oraz dobrobyt obywateli i społeczeństwa.
Przedstawiony dziś wniosek zapewni wysoki poziom ochrony osób ujawniających naruszenia unijnych przepisów i ustanowi ogólnounijne normy. Przewidziano w nim bezpieczne kanały zgłaszania naruszeń zarówno w ramach danej organizacji, jak i poza nią, np. organom publicznym. Będzie on również chronił sygnalistów przed zwolnieniem z pracy, degradacją i innymi formami represji. Nakłada również na organy krajowe obowiązek informowania obywateli oraz zapewniania odpowiednich szkoleń jednostkom administracji publicznej w zakresie postępowania z takimi osobami.
Pierwszy wiceprzewodniczący Frans Timmermans oświadczył: Wiele z ostatnich skandali nie ujrzałoby światła dziennego, gdyby nie osoby z wewnątrz, które miały odwagę o nich poinformować. Takie osoby podjęły jednak ogromne ryzyko. Jeśli zatem zapewnimy im lepszą ochronę, będziemy w stanie skuteczniej wykrywać działania szkodliwe dla interesu publicznego, takie jak oszustwa, korupcja, unikanie podatku od osób prawnych czy narażanie na zagrożenia ludzkiego zdrowia i środowiska. Będziemy również w stanie skuteczniej zapobiegać takim działaniom. Nie należy karać za właściwe działania. Przedstawiony dziś wniosek służy też ochronie osób, które są informatorami dziennikarzy śledczych, a tym samym pomagają zagwarantować wolność wypowiedzi i wolność mediów w Europie.
Věra Jourová, komisarz do spraw sprawiedliwości, konsumentów i równouprawnienia płci, dodała: Nowe przepisy o ochronie sygnalistów będą miały przełomowy charakter. W zglobalizowanym świecie, w którym pokusa maksymalizacji zysku nawet kosztem naruszenia prawa jest realna, powinniśmy wspierać osoby, które są gotowe wziąć na siebie ryzyko i ujawnić poważne przypadki naruszenia unijnych przepisów. Wymaga tego uczciwość Europejczyków.
Osoby zgłaszające nieetyczne zachowania mogą przyczynić się do wykrycia przypadków naruszenia prawa UE, przeprowadzenia odpowiedniego śledztwa i ukarania za takie naruszenie. Odgrywają również istotną rolę jako źródła informacji, umożliwiając dziennikarzom i wolnej prasie odegranie fundamentalnej roli w zapewnianiu demokracji. Dlatego właśnie należy je chronić przed zastraszaniem i represjami. Obywatele, którzy ujawniają nielegalne działania, nie powinni być za to karani. W praktyce wielu z nich przypłaca swoją decyzję utratą pracy, reputacji czy nawet zdrowia: 36 proc. pracowników, którzy zgłosili nadużycie, doświadczyło represji (światowe badanie dotyczące etyki w biznesie z 2016 r.). Ochrona osób zgłaszających zachowania nieetyczne przyczyni się do ochrony wolności wypowiedzi i wolności mediów, ma również pierwszorzędne znaczenie dla ochrony praworządności i demokracji w Europie.

Ochrona zgłaszających naruszenia w wielu dziedzinach unijnego prawa
Dzisiejszy wniosek ma zapewnić ogólnounijną ochronę osób ujawniających przypadki naruszenia prawa Unii w dziedzinach takich jak: zamówienia publiczne, usługi finansowe, pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu, bezpieczeństwo produktów, bezpieczeństwo transportu, ochrona środowiska, bezpieczeństwo jądrowe, bezpieczeństwo żywności i pasz, zdrowie i dobrostan zwierząt, zdrowie publiczne, ochrona konsumentów, prywatność, ochrona danych i bezpieczeństwo sieci i systemów informatycznych. Ma on również zastosowanie do naruszeń unijnych reguł konkurencji, naruszeń i nadużyć przepisów dotyczących podatku od osób prawnych i szkody dla interesów finansowych UE. Komisja zachęca państwa członkowskie, by w oparciu o powyższe kryteria ustanowiły kompleksowe ramy prawne ochrony sygnalistów wykraczające poza normy minimalne.
Jasne mechanizmy i obowiązki pracodawców
Wszystkie przedsiębiorstwa zatrudniające ponad 50 pracowników lub wykazujące obroty powyżej 10 mln euro będą musiały stworzyć wewnętrzną procedurę postępowania w przypadku zgłoszenia naruszenia. Wymóg ten będzie dotyczyć również wszystkich podmiotów administracji państwowej i regionalnej oraz gmin liczących ponad 10 tys. mieszkańców.
Ustanowione mechanizmy ochrony muszą obejmować następujące elementy:
  • jasne kanały zgłaszania informacji, zarówno w ramach danej organizacji, jak i poza nią, przy zapewnieniu odpowiedniej poufności;
  • trzypoziomowy system zgłaszania nadużyć:
  • wewnętrzne kanały zgłaszania informacji;
  • przekazywanie informacji właściwym organom, jeżeli kanały wewnętrzne nie działają lub nie można racjonalnie oczekiwać, że będą działać (np. gdy korzystanie z kanałów wewnętrznych mogłoby zagrozić skuteczności działań śledczych prowadzonych przez właściwe organy);
  • informowanie opinii publicznej lub mediów, jeśli po zgłoszeniu za pomocą innych kanałów nie podjęto odpowiednich działań lub w przypadku ewidentnego zagrożenia interesu publicznego lub ryzyka jego wystąpienia bądź w przypadku nieodwracalnej szkody;
  • obowiązki w zakresie informacji zwrotnej nałożone na władze i przedsiębiorstwa, które będą musiały odpowiedzieć na zgłoszenie i podjąć działania następcze w ciągu trzech miesięcy od momentu otrzymania informacji przekazanej kanałem wewnętrznym;
  • zapobieganie represjom i skuteczna ochrona: wszelkie formy represji są zakazane i powinny podlegać sankcjom. W przypadku, gdy osobę, która złożyła doniesienie, spotykają represje, należy jej zagwarantować dostęp do bezpłatnych porad i odpowiednich środków ochrony prawnej (np. środków mających na celu powstrzymanie mobbingu lub uniemożliwienie zwolnienia). Ciężar dowodu zostaje w takich przypadkach odwrócony – to osoba lub organizacja musi udowodnić, że ich działania nie są formą odwetu za zgłoszenie ewentualnych nieprawidłowości. Sygnaliści będą również chronieni podczas postępowań sądowych, w szczególności przed odpowiedzialnością za ujawnienie informacji.

Skuteczne zabezpieczenia
Wniosek zapewnia ochronę osobom zgłaszającym nadużycia, które w odpowiedzialny sposób chcą faktycznie chronić interesy publiczne. We wniosku przewidziano zatem zabezpieczenia mające zniechęcać do zgłoszeń obelżywych lub składanych w złym zamiarze oraz zapobiegać nieuzasadnionej utracie reputacji. Osoby lub podmioty, których dotyczą informacje przekazane przez sygnalistę, będą w pełni korzystać z domniemania niewinności, prawa do skutecznego środka ochrony prawnej, rzetelnego procesu sądowego oraz prawa do obrony.

Kontekst
Ochrona osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa w UE jest obecnie fragmentaryczna i niejednolita. Jedynie 10 państw członkowskich UE zapewnia pełną ochronę sygnalistów. W pozostałych krajach przyznana ochrona jest jedynie częściowa i odnosi się wyłącznie do konkretnych sektorów lub kategorii pracowników.
Wniosek Komisji opiera się na zaleceniu Rady Europy z 2014 r. o ochronie osób zgłaszających przypadki naruszenia, w którym zaleca się, by państwa członkowskie dysponowały ramami prawnymi, instytucjonalnymi oraz sądowymi zapewniającymi ochronę osób, które, w związku ze swoją pracą, zgłaszają lub ujawniają informacje na temat zagrożeń lub szkody dla interesu publicznego. W zaleceniu tym określono również zasady, jakimi należy się kierować przy wprowadzaniu takich ram lub ich zmianie.
Rada zachęciła Komisję do zbadania możliwości przyszłych działań UE w swoich konkluzjach w sprawie przejrzystości podatkowej z dnia 11 października 2016 r. Organizacje społeczeństwa obywatelskiego i związki zawodowe wielokrotnie apelowały o wprowadzenie ogólnounijnych przepisów chroniących osoby, które zgłaszają przypadki naruszenia, działając w interesie publicznym.
Komisja zobowiązała się do podjęcia działań mających na celu ochronę takich osób, będących źródłem informacji dla dziennikarzy, podczas drugiego dorocznego seminarium w sprawie praw podstawowych, które odbyło się w listopadzie 2016 r. i było poświęcone pluralizmowi mediów i demokracji.
Wzmocnienie ochrony osób sygnalizujących naruszenia wynika również z podjętego przez Komisję zobowiązania, by położyć większy nacisk na egzekwowanie prawa UE, jak wskazano w komunikacie z 2016 r. pt. Prawo Unii: lepsze wyniki dzięki lepszemu stosowaniu.