sobota 15 grudnia 2018
Skorzystaj z bezpłatnej infolinii: 00 800 678 910 11

Zmiany we wspólnej polityce zagranicznej i bezpieczeństwa

Dodano: 12.09.2018
Komisja Europejska proponuje bardziej skuteczny proces decyzyjny we wspólnej polityce zagranicznej i bezpieczeństwa
 
Dnia 12 września 2018 r. przy okazji orędzia o stanie Unii przewodniczący Komisji Jean-Claude Juncker powiedział: Musimy poprawić naszą zdolność do przemawiania jednym głosem w sprawach polityki zagranicznej. Dlatego Komisja proponuje dzisiaj głosowanie większością kwalifikowaną w określonych obszarach naszych stosunków zewnętrznych. Nie we wszystkich, lecz w wybranych obszarach: prawa człowieka i cywilne misje. Jest to możliwe na podstawie obecnych traktatów i wierzę, że nadszedł już czas skorzystać z klauzuli pomostowej, która zezwala nam na głosowanie większością kwalifikowaną – klauzula „utraconego skarbu” w Traktacie z Lizbony.
Dziś Komisja Europejska proponuje, w jaki sposób Unia Europejska może stać się ważniejszym i bardziej skutecznym podmiotem na arenie międzynarodowej. Przewodniczący Juncker zaproponował w szczególności, aby państwa członkowskie wykorzystały obowiązujące przepisy UE do przejścia z jednomyślności na głosowanie większością kwalifikowaną w niektórych obszarach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB). Pozwoliłoby to UE stać się silniejszym podmiotem na arenie międzynarodowej, mieć większy wpływ na kształtowanie polityki globalnej i skuteczniej przyjmować na siebie zobowiązania międzynarodowe.
Komisja wskazała trzy konkretne obszary, w których jest to możliwe, aby UE mogła skuteczniej promować swoje wartości w skali globalnej, bronić swoich interesów i podejmować szybkie decyzje w celu: 1) wspólnego reagowania na naruszenia praw człowieka, 2) stosowania skutecznych sankcji i 3) uruchamiania misji cywilnych na rzecz bezpieczeństwa i obrony oraz zarządzania nimi.
 
Wykorzystanie potencjału traktatów
 
W wyniku kolejnych zmian traktatów państwa członkowskie stopniowo zaczęły podejmować decyzje większością kwalifikowaną w coraz większej liczbie obszarów. Istniejące postanowienia traktatów, umożliwiające większą elastyczność w kwestiach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, pozostają jednak w dużej mierze niewykorzystane. Tak się dzieje w przypadku art. 31 ust. 2 i 31 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) – jak dotąd nie skorzystano z ogromnych możliwości, jakie dają te postanowienia. Nadszedł czas, aby w dzisiejszym skomplikowanym, połączonym i kontestowanym świecie zrobić użytek z tych instrumentów, by UE mogła chronić swoich obywateli, promować wspólne interesy i zapewnić stabilność w jej sąsiedztwie i poza nim.
W ostatnich latach wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa UE została wprawdzie w dużym stopniu wzmocniona, jednak nadal jest wiele przypadków, w których wymóg jednomyślności utrudnia skuteczne podejmowanie decyzji i uniemożliwia UE szybkie i zdecydowane działania. W związku z tym Komisja Europejska określiła konkretne obszary, w których można znacznie poprawić zdolność UE do reagowania. W przedstawionym dzisiaj komunikacie Komisja Europejska przedstawiła dziedziny, w których Rada mogłaby wykorzystać możliwości oferowane przez istniejące traktaty, aby w większej liczbie przypadków stosować głosowanie większością kwalifikowaną, zachowując jednocześnie kulturę osiągania konsensusu w obrębie UE. Zwiększenie skuteczności podejmowania decyzji w kwestiach dotyczących polityki zagranicznej jest tym bardziej istotne ze względu na możliwe rozszerzenie Unii Europejskiej w przyszłości.
W ujęciu konkretnym Komisja Europejska zwraca się do przywódców UE o wyrażenie zgody, na szczycie w Sybinie w dniu 9 maja 2019 r., na rozszerzenie zakresu głosowania większością kwalifikowaną we wspólnej polityce zagranicznej i bezpieczeństwa dzięki zastosowaniu art. 31 ust. 3 TUE, tzw. klauzuli pomostowej. Zgodnie z tą klauzulą Rada Europejska może (jednomyślnie) upoważnić Radę do działania kwalifikowaną większością w niektórych przypadkach objętych wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa. Dotyczą one następujących aspektów:
  1. stanowisk w sprawie kwestii związanych z prawami człowieka na forach międzynarodowych;
  2. decyzji w sprawie ustanowienia systemów sankcji;
  3. decyzji w sprawie misji cywilnych w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.
Głosowanie większością kwalifikowaną wzmacnia Unię i umożliwia osiągnięcie konsensusu
 
Z doświadczeń w innych obszarach, w których głosowanie większością kwalifikowaną jest zasadą (w szczególności w przypadku polityki handlowej UE) wynika, że takie głosowanie nie tylko wzmacnia rolę UE jako podmiotu na arenie międzynarodowej, lecz również pozwala na podejmowanie bardziej skutecznych decyzji. Perspektywa głosowania większością kwalifikowaną jest silnym czynnikiem motywującym państwa członkowskie do zaangażowania się w dochodzenie do skutecznego konsensusu i osiąganie jednomyślności. Konsensus oznacza również większą odpowiedzialność za podjęte decyzje.
Ponadto Traktat przewiduje szereg dostosowanych do potrzeb zabezpieczeń, aby ochronić podstawowe interesy i prerogatywy państw członkowskich w przypadku wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa: decyzje mające wpływ na kwestie wojskowe i polityczno-obronne są wykluczone z głosowania większością kwalifikowaną (art. 31 ust. 4 TUE). Co więcej, art. 31 ust. 2 przewiduje „hamulec bezpieczeństwa”, który umożliwia państwu członkowskiemu zakwestionowanie decyzji podjętej większością kwalifikowaną z istotnych względów polityki krajowej, które musi określić.
 
Kontekst
 
Decyzje w następujących obszarach są nadal niezmiennie przyjmowane jednomyślnie: podatki, zabezpieczenie społeczne lub ochrona socjalna, przystąpienie nowych państw do UE, operacyjna współpraca policyjna i wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – nawet jeśli traktaty przewidują możliwość odwołania się do bardziej elastycznych form podejmowania decyzji.
Traktat o Unii Europejskiej przewiduje możliwość częściowego odejścia od obecnej ogólnej zasady jednomyślności w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w kierunku podejmowania decyzji kwalifikowaną większością głosów. Art. 31 ust. 2 TUE już teraz daje Radzie prawo decydowania większością kwalifikowaną w pewnych określonych kwestiach. Odnosząca się konkretnie do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa klauzula pomostowa, zapisana w art. 31 ust. 3 TUE, umożliwia Radzie Europejskiej dalsze rozszerzanie głosowania większością kwalifikowaną w kwestiach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, jeżeli państwa członkowskie jednomyślnie się na to zgodzą. Te postanowienia Traktatu dają wyraz przekonaniu, że w skutecznej, zdolnej do szybkiej reakcji i wiarygodnej wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa można stopniowo zrezygnować z jednomyślności w głosowaniu, przynajmniej w niektórych wybranych obszarach.
Jak oświadczono w deklaracji rzymskiej z 2017 r., przyjętej z okazji 60. rocznicy podpisania traktatu rzymskiego, potrzeba istnienia silnej UE nigdy nie była tak ważna jak obecnie. Aby Unia stała się silnym partnerem na arenie międzynarodowej, w swoim orędziu o stanie Unii z 2017 r. przewodniczący Juncker zaproponował, by państwa członkowskie rozważyły, jakie decyzje w obszarze polityki zagranicznej mogłyby być podejmowane w drodze głosowania większością kwalifikowaną, nie zaś jednomyślnie, co przyczyni się do zwiększenia skuteczności działań UE na forum międzynarodowym. W tym duchu, w oświadczeniu z Mesebergu dotyczącym odnowienia obietnic Europy w sprawie bezpieczeństwa i dobrobytu kanclerz Niemiec Angela Merkel i prezydent Francji Emmanuel Macron wezwali w czerwcu 2018 r. do rozważenia nowych sposobów zwiększenia szybkości i skuteczności podejmowania decyzji UE w kwestii wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz zbadania możliwości głosowania większością w dziedzinie WPZiB w ramach szerszej debaty na temat głosowania większością głosów w przypadku różnych obszarów polityki UE.
 
Dalsze informacje:

Kompromis w sprawie migracji i reformy ochrony granic

Dodano: 12.09.2018
Komisja Europejska proponuje ostatnie elementy konieczne do osiągnięcia kompromisu w sprawie migracji i reformy ochrony granic.
 
W dniu 12 września 2018 r., przy okazji orędzia o stanie Unii, przewodniczący Komisji Jean-Claude Juncker powiedział: Nie możemy wciąż sprzeczać się w poszukiwaniu tymczasowych rozwiązań w przypadku każdego nowego statku z migrantami. Tymczasowa solidarność nie wystarcza. Potrzebujemy trwałej solidarności – dzisiaj i zawsze.
W swoim orędziu o stanie Unii z 2018 r. przewodniczący Jean-Claude Juncker przedstawił trzy nowe, ambitne propozycje, które mają zapewnić pełną solidarność UE w dziedzinie migracji i lepszą ochronę granic zewnętrznych Europy. Te nowe inicjatywy przedstawiane są na tydzień przed nieformalnym spotkaniem w Salzburgu i stanowią konkretny wkład w spodziewane dyskusje, które przywódcy UE będą toczyć na temat migracji. Mają one na celu ułatwienie ogólnego kompromisu w zakresie przeprowadzanej reformy unijnego systemu azylowego. Przedstawione dziś propozycje wyznaczają nowy poziom ambicji dla Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz Agencji UE ds. Azylu, wzmacniając je jednocześnie, tak aby państwa członkowskie mogły zawsze polegać na pełnym wsparciu operacyjnym UE. Komisja proponuje również dzisiaj poprawę skuteczności procedur powrotu, aktualizację obowiązujących przepisów UE dotyczących powrotów oraz określenie kolejnych kroków w obszarze legalnej migracji, które stanowią istotny element zrównoważonej polityki migracyjnej.
Pierwszy wiceprzewodniczący Frans Timmermans powiedział: Nowa służba operacyjna Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej licząca 10 tys. funkcjonariuszy unijnych oraz wzmocniona Agencja UE ds. Azylu zagwarantują solidarność UE w praktyce – zawsze i wszędzie tam, gdzie jest ona potrzebna. Zapewniamy państwom członkowskim niezbędne narzędzia umożliwiające uzgodnienie ogólnej reformy systemu azylowego UE i osiągnięcie odpowiedniej równowagi między solidarnością a odpowiedzialnością. Nadszedł czas, aby wywiązały się one z tego zobowiązania. 
Komisarz do spraw migracji, spraw wewnętrznych i obywatelstwa, Dimitris Avramopoulos, powiedział: Dziś oferujemy więcej Europy tam, gdzie jest to potrzebne, maksymalizując wsparcie UE na rzecz zarządzania granicami i migracją. Od chwili obecnej Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna oraz przyszła Agencja UE ds. Azylu, przy pełnym poszanowaniu kompetencji państw członkowskich, będą w stanie zapewnić – we wszystkich sytuacjach – solidarne unijne wsparcie w terenie. Wprowadzamy również bardziej rygorystyczne przepisy dotyczące powrotów, aby zapewnić bardziej zharmonizowany i skuteczny system powrotów w całej UE. Wzywamy ponadto państwa członkowskie do przedstawienia, w ambitny i wiarygodny sposób, legalnych sposobów migracji, zarówno do celów humanitarnych, jak i gospodarczych.
Poczyniono już ogromne postępy w pracach nad reformą wspólnego europejskiego systemu azylowego. Intensywne wysiłki podejmowane przez ostatnie dwa lata oznaczają, że zostało już prawie sfinalizowanych 5 z 7 przedłożonych przez Komisję w 2016 r. wniosków. Dzisiejsze dodatkowe elementy mają pomóc w osiągnięciu kompromisu w odniesieniu do wszystkich wniosków. W dniu dzisiejszym Komisja odpowiada na wezwanie przywódców z posiedzenia Rady Europejskiej w czerwcu 2018 r. i przygotowuje grunt pod szybkie postępy we wszystkich reformach azylowych.
W pełni wyposażona Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna
W oparciu o dwa lata prac Komisja proponuje dalsze wzmocnienie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz wyznaczenie jej odpowiedniego poziomu ambicji, odpowiadającego wspólnym wyzwaniom, przed którymi Europa stoi obecnie w obszarze zarządzania migracją i granicami. Poszerzenie uprawnień Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej służy wsparciu państw członkowskich, nie ma ona jednak zastępować ich roli w zakresie zarządzania granicami zewnętrznymi i powrotami. Dzisiejszy wniosek obejmuje:
  • Stała służba licząca 10 tys. funkcjonariuszy operacyjnych do 2020 r.: Aby zapewnić przewidywalne i odpowiednie zasoby, Agencja będzie mogła korzystać z własnego personelu oraz z własnych środków, takich jak statki, samoloty i pojazdy;
  • Uprawnienia wykonawcze: Z upoważnienia i pod kontrolą państwa członkowskiego, w którym działają, funkcjonariusze stałej służby straży granicznej i przybrzeżnej UE będą mogli wykonywać zadania wymagające uprawnień wykonawczych, takie jak kontrole tożsamości, wydawanie zezwolenia lub odmowy wjazdu na granicach zewnętrznych oraz przechwytywanie osób na granicach, dzięki czemu będą mieli pełną skuteczność operacyjną;
  • Większe wsparcie w zakresie powrotów: Oprócz organizowania i finansowania wspólnych działań dotyczących powrotów, Agencja będzie również w stanie wspierać procedury powrotu w państwach członkowskich, na przykład poprzez identyfikowanie nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, uzyskiwanie dokumentów podróży i przygotowywanie decyzji nakazujących powrót dla organów krajowych, które pozostają odpowiedzialne za podejmowanie zasadniczych decyzji w sprawie powrotów;
  • Zacieśniona współpraca z państwami trzecimi: Agencja będzie w stanie – pod warunkiem uprzedniej zgody zainteresowanego państwa – podejmować wspólne operacje w państwach trzecich, w tym w krajach niesąsiadujących z UE, i oddelegować tam swój personel;
  • Zwiększone środki finansowe: Całkowity koszt proponowanej modernizacji Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej wyniesie w latach 2019–2020 1,2 mld euro. Na cały kolejny okres budżetowy 2021–2027 proponuje się łączną kwotę 11,3 mld euro.
Wzmocniona Agencja UE ds. Azylu
 
Dzisiejszy wniosek zapewni dalsze wyposażenie przyszłej Agencji UE ds. Azylu w uprawnienia, narzędzia i środki finansowe niezbędne do zapewnienia szybkiej i pełnej obsługi państwom członkowskim podczas całej procedury azylowej. Dzisiejszy wniosek obejmuje:
  • Pełne wsparcie operacyjne w zakresie procedur azylowych: Zespoły Agencji zajmujące się wsparciem w dziedzinie azylu będą zapewniać pełen zakres działań wspierających, m.in. będą mogły przeprowadzić cały etap administracyjny procedury azylowej;
  • Wspólne unijne zespoły wspierające zarządzanie migracjami będą w razie potrzeby, po wpłynięciu odpowiedniego wniosku, wspierać państwa członkowskie, w tym w hotspotach i w ośrodkach kontroli. Zespoły te, złożone z ekspertów z Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, Agencji UE ds. Azylu i Europolu, koordynowane będą przez Komisję. Z upoważnienia przyjmującego państwa członkowskiego będą one mogły realizować wszelkie zadania niezbędne do przyjmowania migrantów, odróżnienia osób wymagających ochrony od tych, które jej nie potrzebują, i przeprowadzać procedury azylowe oraz procedury powrotu;
  • Zwiększone środki finansowe: Aby zapewnić, że Agencja będzie mogła realizować swoje rozszerzone zadania, Komisja proponuje na lata 2019–2020 budżet w wysokości 321 mln euro, a na lata 2021–2027 1,25 mld euro.
Bardziej rygorystyczna i skuteczniejsza europejska polityka powrotowa
 
Ukierunkowany przegląd dyrektywy powrotowej przyczyni się do przyspieszenia procedur powrotu, lepszego zapobiegania ucieczkom i wtórnym przepływom oraz zwiększenia skuteczności powrotów, przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych.
  • Nowe procedury na granicy: Osoby, których wnioski o udzielenie azylu zostały odrzucone w trakcie procedury granicznej, będą bezpośrednio kierowane do uproszczonej procedury powrotu, bez okresu dobrowolnego wyjazdu i z krótszymi terminami odwołań. Dzięki temu decyzje nakazujące powrót będą mogły być szybko podejmowane i w pełni egzekwowane na granicy i w ośrodkach kontroli.
  • Jasne procedury i zasady zapobiegania nadużyciom: Aby uniknąć opóźnień, decyzje nakazujące powrót będą musiały być wydawane bezpośrednio po podjęciu decyzji o zakończeniu legalnego pobytu lub równocześnie z nią. Wspólny harmonogram, wynoszący maksymalnie 5 dni, będzie miał zastosowanie do odwołań dotyczących decyzji nakazujących powrót w przypadku osób, których wnioski azylowe zostały odrzucone, i wprowadzony zostanie obowiązek współpracy osób objętych procedurą powrotu, w tym w odniesieniu do weryfikacji tożsamości i uzyskiwania dokumentów podróży;
  • Skuteczne powroty dobrowolne: W celu promowania dobrowolnych powrotów oraz zwiększenia wsparcia finansowego i praktycznego państwa członkowskie będą musiały ustanowić programy dobrowolnych powrotów. Jednocześnie państwa członkowskie będą mogły skrócić termin dobrowolnego powrotu, na przykład w celu zapobiegania ucieczkom;
  • Jasne zasady dotyczące zatrzymania: Wspólne kryteria służące określeniu ryzyka ucieczki – jeden z czynników decydujących o tym, czy zatrzymanie jest uzasadnione – pomogą zapewnić skuteczniejsze stosowanie środka detencyjnego w trakcie procedur powrotu, przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych. Aby lepiej dostosować okres niezbędny do pomyślnego przeprowadzenia powrotów oraz pod warunkiem spełnienia warunków koniecznych do zastosowania środka detencyjnego, państwa członkowskie mogłyby zezwolić na wstępny okres zatrzymania trwający nie mniej niż 3 miesiące. Ponadto państwa członkowskie będą mogły również zatrzymać osoby objęte decyzją nakazującą powrót, które stanowią zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa narodowego;
Zwiększenie możliwości w zakresie legalnych dróg migracji do Europy
 
Opracowanie legalnych ścieżek migracji dla osób potrzebujących ochrony i stworzenie atrakcyjnych kanałów migracji opartej na potrzebach rynku pracy, jest niezbędnym elementem zrównoważonej i kompleksowej polityki migracyjnej. Komisja przedstawiła już szereg inicjatyw i wniosków mających na celu poprawę bezpiecznej i legalnej migracji, które powinny wkrótce zostać wdrożone przez państwa członkowskie:
  • Nowa niebieska karta UE: Rada powinna uzgodnić nowy system niebieskiej karty UE, zaproponowany przez Komisję już w 2016 r. w celu przyciągnięcia do UE wysoko wykwalifikowanych pracowników i poprawy konkurencyjności gospodarki UE;
  • Przesiedlenia: Państwa członkowskie muszą do października 2019 r. poprawić realizację swojego zobowiązania do przesiedlenia 50 tys. osób potrzebujących ochrony międzynarodowej. Aby zapewnić pełną koordynację działań w perspektywie długoterminowej, należy osiągnąć porozumienie w sprawie wniosku Komisji z 2016 r. dotyczącego unijnych ram przesiedleń;
  • Zacieśnienie współpracy z krajami spoza UE, w tym poprzez uruchomienie do końca 2018 r. z kluczowymi krajami afrykańskimi pilotażowych projektów w zakresie legalnej migracji, które mogą przyczynić się do poprawy współpracy w zakresie ogólnego zarządzania migracją.
Kontekst
 
Począwszy od wytycznych politycznych przewodniczącego Jeana-Claude'a Junckera z lipca 2014 r. do ostatniego orędzia o stanie Unii z dnia 12 września 2018 r., zarządzanie granicami i migracja były od początku kadencji Komisji Junckera priorytetem politycznym.
W ramach Europejskiego programu w zakresie migracji z 2015 r. osiągnięto znaczne postępy, jeśli chodzi o wyposażenie UE w narzędzia umożliwiające lepsze zarządzanie migracją w perspektywie średnio- i długoterminowej, a także w obszarach nielegalnej migracji, ochrony granic, azylu i legalnej migracji.
Komisja kończy dziś prace w ramach Europejskiego programu w zakresie migracji trzema nowymi wnioskami w celu zapewnienia w pełni europejskiego podejścia do zarządzania migracją w duchu solidarności i odpowiedzialności i zgodnie z konkluzjami Rady Europejskiej z czerwca.
 
Dalsze informacje:
Wszystkie arkusze informacyjne, dokumenty prawne i inne przydatne dokumenty można znaleźć tutaj

Biuletyn PIE ED BIAŁYSTOK: sierpień 2018 r.

Dodano: 12.09.2018

Wzmocnienie Prokuratury Europejskiej

Dodano: 11.09.2018
W dniu 12 września 2018 r., przy okazji orędzia o stanie Unii, przewodniczący Komisji Jean-Claude Juncker powiedział: Europejczycy słusznie oczekują, że Unia zapewni im bezpieczeństwo. Dlatego Komisja Europejska proponuje dziś uzupełnienie uprawnień nowo powołanej Prokuratury Europejskiej o zwalczanie transgranicznych przestępstw terrorystycznych. Musimy być w stanie ścigać terrorystów w bardziej skoordynowany sposób w całej Unii. Terroryzm nie zna granic. Nie możemy stać się mimowolnymi współsprawcami tylko dlatego, że nie potrafimy współpracować.
 
Opierając się na idei przedstawionej po raz pierwszy przez przewodniczącego Jeana-Claude'a Junckera w orędziu o stanie Unii w ubiegłym roku, Komisja Europejska proponuje dziś wzmocnienie Prokuratury Europejskiej przez nadanie jej uprawnień do zwalczania terroryzmu transgranicznego.
Günther H. Oettinger, komisarz odpowiedzialny za budżet i zasoby ludzkie, powiedział: Ochrona obywateli europejskich przed terroryzmem stanowi główny cel prawdziwej unii bezpieczeństwa. Dzięki Prokuraturze Europejskiej posiadającej kompetencje do walki z transgranicznymi przestępstwami terrorystycznymi państwa członkowskie mogłyby lepiej koordynować swoje dochodzenia i postępowania karne w sprawie takich przestępstw. Zwiększy to skuteczność działań UE zwalczających terroryzm i zapewni większe bezpieczeństwo wszystkim naszym obywatelom.
 
Věra Jourová, komisarz do spraw sprawiedliwości, konsumentów i równouprawnienia płci, dodała: Podjęcie działań przez nową Prokuraturę Europejską stanie się punktem zwrotnym w walce z przestępstwami finansowymi związanymi z budżetem UE i oszustwami związanymi z VAT. Jestem mocno zaangażowana w jej uruchomienie do końca 2020 r. i zachęcam wszystkie państwa członkowskie, by przyłączyły się do tych wysiłków. Proponujemy dziś wzmocnienie Prokuratury Europejskiej, która stanie się również silnym narzędziem w walce z terroryzmem w UE.
 
Działania na szczeblu europejskim na rzecz skuteczniejszego zwalczania transgranicznych zagrożeń terrorystycznych
 
Wzmocniona Prokuratura Europejska pozwoli skuteczniej zwalczać terroryzm, ponieważ wypełni dotychczasowe luki.
  • Skoordynowane dochodzenia: Obecnie ściganie przestępstw o charakterze terrorystycznym i prowadzenie dochodzeń w ich sprawie leży w kompetencjach państw członkowskich, ale uprawnienia organów każdego państwa ograniczają się do jego terytorium. W myśl proponowanych zmian to Prokuratura Europejska miałaby prowadzić dochodzenia oraz kierować działaniami unijnych agencji i organów poszczególnych państw członkowskich w sprawach związanych z terroryzmem, które dotyczą więcej niż jednego państwa członkowskiego.
  • Sprawna wymiana informacji: Choć współpraca transgraniczna przebiega już znacznie sprawniej i przynosi sukcesy, to wymiana informacji między państwami członkowskimi na temat dochodzeń i postępowań karnych w sprawie przestępstw terrorystycznych nadal bywa zbyt powolna. W efekcie niektórzy terroryści mogą się wymknąć organom ścigania. Dzięki swojej zintegrowanej strukturze Prokuratura Europejska dysponowałaby pełnym obrazem działalności terrorystycznej we wszystkich uczestniczących państwach członkowskich. Miałaby lepszy dostęp do informacji z państw członkowskich za pośrednictwem części kolegium Prokuratury Europejskiej składającej się z prokuratorów europejskich lub za pośrednictwem delegowanych prokuratorów europejskich. Dysponowałaby najlepszymi warunkami, aby gromadzić i przekazywać informacje w całej Unii, m.in. dzielić się nimi z agencjami unijnymi – Eurojustem i Europolem – jak również z państwami spoza UE.
  • Skoordynowane prowadzenie dochodzeń w różnych państwach członkowskich: Obecnie istnieje ryzyko, że śledztwa w sprawach związanych z terroryzmem dotyczących więcej niż jednego państwa członkowskiego będą prowadzone w sposób nieskoordynowany i nie dostarczą wystarczających dowodów na potrzeby postępowania karnego. Prokuratura Europejska kierowałaby centralnie prowadzeniem dochodzeń, niezależnie od miejsca popełnienia przestępstwa, a na późniejszym etapie byłaby w stanie skuteczniej łączyć dochodzenia i postępowania karne. Wzmocniony prokurator europejski działałby na szczeblu unijnym, co pozwoli mu uniknąć równoległego prowadzenia postępowań karnych w powiązanych sprawach, co jest nieefektywną praktyką i często stoi na przeszkodzie skutecznej walce z przestępstwami terrorystycznymi.
Dalsze działania
 
W ramach przygotowań do szczytu w Sybinie w maju 2019 r. Komisja wzywa Radę Europejską do realizowania tej inicjatywy wraz z Parlamentem Europejskim i do podjęcia decyzji o rozszerzeniu kompetencji Prokuratury Europejskiej na zwalczanie przestępstw terrorystycznych mających wpływ na więcej niż jedno państwo członkowskie. Gdy Rada Europejska podejmie jednomyślnie decyzję o rozszerzeniu kompetencji Prokuratury Europejskiej, Komisja będzie mogła podjąć dalsze kroki i przedstawić propozycje zmian do rozporządzenia ustanawiającego Prokuraturę Europejską.
 
Kontekst
 
Prokuratura Europejska będzie niezależną prokuraturą Unii Europejskiej posiadającą kompetencje w zakresie prowadzenia dochodzeń, postępowań karnych i doprowadzania do osądzenia sprawców w przypadku przestępstw na szkodę budżetu UE, takich jak nadużycia finansowe, korupcja lub poważne transgraniczne oszustwa związane z VAT. Prokuratura Europejska stanie się w pełni operacyjna do końca 2020 r. Inicjatywa ta nie będzie miała wpływu na strukturę obecnej Prokuratury Europejskiej.
Obecnie w Prokuraturze Europejskiej uczestniczą 22 państwa członkowskie UE: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Włochy.
Art. 86 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewiduje możliwość rozszerzenia kompetencji Prokuratury Europejskiej w drodze zmiany art. 86 TFUE w celu rozszerzenia jej uprawnień na zwalczanie poważnych przestępstw mających wpływ na więcej niż jedno państwo członkowskie. Decyzję tę podejmują jednomyślnie wszystkie państwa członkowskie uczestniczące w Prokuraturze Europejskiej oraz pozostałe państwa, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego i po zasięgnięciu opinii Komisji Europejskiej. Publikowanemu dzisiaj komunikatowi towarzyszy załącznik. Dotyczy on inicjatywy mającej na celu ewentualne przyjęcie przez Radę Europejskiej decyzji zmieniającej art. 86 TFUE.

Orędzie o stanie Unii - transmisja

Dodano: 07.09.2018

 

W środę o 9:00 przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker wygłosi w Parlamencie Europejskim orędzie o stanie Unii (State of the Union). Następnie odbędzie się debata z posłami, którzy podsumują osiągnięcia Komisji.