poniedziałek 26 lutego 2018
Skorzystaj z bezpłatnej infolinii: 00 800 678 910 11

Komisja przedstawiła dziś wniosek w sprawie zacieśnienia współpracy między państwami członkowskimi UE w dziedzinie oceny technologii medycznych

Dodano: 24.01.2018
Ocena technologii medycznych w UE: Komisja proponuje pogłębienie współpracy między państwami członkowskimi
 
Większa przejrzystość poprawi sytuację pacjentów, zapewniając im dostęp do informacji o klinicznej wartości dodanej nowych technologii, z których potencjalnie mogliby skorzystać. Szersze zastosowanie oceny technologii medycznych może przyspieszyć dostęp pacjentów do skutecznych, innowacyjnych produktów. Z kolei państwa członkowskie będą mogły kształtować krajową politykę dotyczącą systemu ochrony zdrowia w oparciu o bardziej wiarygodne dane. Ponadto producenci nie będą już musieli dostosowywać się do różnych procedur krajowych.
Wiceprzewodniczący Katainen powiedział: Zacieśnienie współpracy w dziedzinie oceny technologii medycznych na szczeblu UE stymuluje innowacje i zwiększa konkurencyjność branży medycznej. Sektor opieki zdrowotnej jest ważną częścią naszej gospodarki - powstaje w nim ok.10 proc. PKB Unii. Proponujemy ramy prawne, które przyniosą korzyści pacjentom w całej Europie, zachęcają bowiem do innowacji, ułatwiają wdrażanie nowatorskich technologii medycznych o najwyższej jakości i zwiększają stabilność systemów ochrony zdrowia w całej UE.
Komisarz do spraw zdrowia i bezpieczeństwa żywności Vytenis Andriukaitis dodał: Komisja uruchomiła dziś proces, którego rezultatem ma być lepsza, innowacyjna opieka zdrowotna z korzyścią dla pacjentów, zwłaszcza tych, których potrzeby medyczne nie są zaspokojone. Sądzę również, że inicjatywa ta doprowadzi do bardziej efektywnego wykorzystania zasobów przez państwa członkowskie dzięki łączeniu zasobów i wymianie wiedzy fachowej, co pozwoli uniknąć powielania oceny tych samych produktów.
Proponowane rozporządzenie w sprawie oceny technologii medycznych (ang. health technology assessment, HTA) dotyczy nowych leków i niektórych nowych wyrobów medycznych, tworząc podstawę do stałej i trwałej współpracy na szczeblu UE w zakresie wspólnych ocen klinicznych w tych dziedzinach. Państwa członkowskie będą mogły korzystać ze wspólnych narzędzi, metodyki i procedur HTA w całej UE, współpracując w czterech głównych obszarach: 1) wspólne oceny kliniczne najbardziej innowacyjnych technologii medycznych o największym potencjalnym wpływie na pacjentów; 2) wspólne konsultacje naukowe, w ramach których podmioty opracowujące technologie medyczne będą mogły zwracać się do właściwych organów o poradę; 3) identyfikacja nowo pojawiających się technologii medycznych w celu wczesnego rozpoznawania obiecujących technologii; oraz 4) kontynuacja dobrowolnej współpracy w innych obszarach.
Poszczególne kraje UE nadal będą odpowiedzialne za ocenę nieklinicznych (np. gospodarczych, społecznych i etycznych) aspektów technologii medycznych. W ich gestii pozostaną także decyzje dotyczące cen i refundacji.
 

Dalsze działania
Wniosek będzie przedmiotem obrad w Parlamencie Europejskim i Radzie. Rozpoczęcie stosowania tych przepisów przewiduje się na trzy lata po ich przyjęciu i wejściu w życie. Zaplanowano także trzyletni okres przejściowy od dnia rozpoczęcia stosowania rozporządzenia, aby umożliwić państwom członkowskim stopniowe dostosowanie się do nowego systemu.
 

Kontekst
Komisja proponuje regulację w obszarze HTA po ponad 20 latach dobrowolnej współpracy w tej dziedzinie. Po przyjęciu dyrektywy w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej (2011/24/UE) w 2013 r. powstała dobrowolna ogólnounijna sieć oceny technologii medycznych składająca się z krajowych organów i agencji ds. HTA. Sieć zajmuje się doradztwem strategicznym i politycznym na potrzeby współpracy naukowej i technicznej na poziomie UE. Prace te, uzupełnione trzema wspólnymi działaniami[1] w zakresie HTA, umożliwiły Komisji i państwom członkowskim stworzenie solidnych podstaw wiedzy na temat metodyki i wymianę informacji dotyczących oceny technologii medycznych.
UE może wnieść na tym polu największą wartość dodaną, jeżeli współpraca w zakresie oceny technologii medycznych na szczeblu Unii będzie oparta trwałych podstawach. Wszystkie państwa UE powinny na tym skorzystać dzięki większej wydajności działania. Pogłębienie współpracy w tej dziedzinie cieszy się szerokim poparciem wszystkich zainteresowanych, którym zależy na szybkim dostępie pacjentów do innowacji. Ogromna większość zainteresowanych stron i obywateli, którzy wzięli udział w konsultacjach publicznych przeprowadzonych przez Komisję, poparła wniosek, przy czym prawie wszyscy (98 proc.) uznali użyteczność HTA, a 87 proc. stwierdziło, że należy kontynuować współpracę na szczeblu UE w tej dziedzinie po 2020 r.
 

KE: Dodatkowe środki na plan poprawy kluczowych kompetencji i umiejętności cyfrowych

Dodano: 22.01.2018

Nowe środki na rzecz poprawy kluczowych kompetencji i umiejętności cyfrowych proponuje Komisja Europejska. - Musimy dążyć do tego, aby systemy edukacyjne w całej Europie przynosiły korzyści wszystkim obywatelom – powiedział wiceprzewodniczący KE Jyrki Katainen. Chodzi m.in. o plan rozwoju kompetencji osób w każdym wieku, w ciągu całego ich życia oraz promowanie edukacji włączającej.

W następstwie szczytu w Göteborgu Komisja Europejska przyjęła nowe inicjatywy mające na celu poprawę kluczowych kompetencji i umiejętności cyfrowych obywateli europejskich, promowanie wspólnych wartości i podnoszenie świadomości uczniów na temat funkcjonowania Unii Europejskiej.

Nowe propozycje zostały przedłożone zaledwie dwa miesiące po tym jak europejscy szefowie państw i rządów omawiali edukację, szkolenie oraz kulturę na szczycie w Göteborgu w listopadzie 2017 r. Mają one na celu zmniejszenie nierówności społeczno-ekonomicznych przy jednoczesnym utrzymaniu wzrostu konkurencyjności, aby budować bardziej zjednoczoną, silniejszą i bardziej demokratyczną Unię.

Jyrki Katainen, wiceprzewodniczący Komisji do spraw miejsc pracy, wzrostu, inwestycji i konkurencyjności, podkreślił: - Te propozycje mają na celu wzmocnienie pozycji obywateli, tak aby mieli oni szansę optymalnego wykorzystania swoich możliwości oraz aby gospodarki i społeczeństwa przyszłości były sprawiedliwe i odporne. Musimy dążyć do tego, aby systemy edukacyjne w całej Europie przynosiły korzyści wszystkim obywatelom, tak aby każdy mógł dostosować się do zmian i czerpać z nich korzyści. Ma to kluczowe znaczenie dla zrównoważonego wzrostu i konkurencyjności Europy i nie inaczej będzie w przyszłości. Jesteśmy gotowi wspierać państwa członkowskie i współpracować z nimi, aby ten cel zrealizować.

Tibor Navracsics, unijny komisarz ds. edukacji, kultury, młodzieży i sportu, stwierdził: - Europejskie systemy kształcenia i szkolenia muszą dostarczyć osobom ze wszystkich środowisk właściwych kompetencji, aby mogły one się rozwijać i osiągać sukcesy zawodowe, ale również, aby stały się zaangażowanymi obywatelami. Musimy wykorzystać potencjał kształcenia do wspierania spójności społecznej i poczucia przynależności. Aby tego dokonać, musimy opierać się na naszych wspólnych wartościach i starać się, aby edukacja umożliwiała uczniom doświadczenie ich europejskiej tożsamości w całej jej różnorodności, a także poszerzenie wiedzy na temat Europy, innych państw europejskich oraz ich samych.

Mariya Gabriel, komisarz do spraw gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego, powiedziała: - Cyfryzacja wkracza we wszystkie obszary naszego życia i nie tylko pracownicy sektora IT, będą musieli zachować czujność wobec cyfryzacji. Niedobór umiejętności cyfrowych jest rzeczywisty. Chociaż już teraz 90 proc. przyszłych miejsc pracy wymaga pewnego poziomu umiejętności cyfrowych, 44 proc. Europejczyków nie posiada podstawowych umiejętności cyfrowych. Proponowany dziś plan działania w zakresie edukacji cyfrowej pozwoli Europejczykom, instytucjom oświaty i systemom kształcenia, lepiej dostosować się do życia i pracy w coraz bardziej cyfrowych społeczeństwach.

Nowe propozycje będą także miały wpływ na pierwszy Europejski szczyt poświęcony edukacji prowadzony przez komisarza Navracsicsa w Brukseli w dniu 25 stycznia pod hasłem „Określenie podstaw europejskiego obszaru edukacji dla osiągnięcia innowacyjnego i integracyjnego kształcenia opartego na wartościach.

Trzy inicjatywy zaproponowane przez Komisję to:

1. Zalecenie Rady w sprawie kluczowych kompetencji w procesie uczenia się przez całe życie: Wniosek w sprawie tego zalecenia opiera się na zaleceniu w sprawie kluczowych kompetencji przyjętym w 2006 r., ale wprowadza ważne zmiany wynikające z szybkiego rozwoju, jaki nastąpił w dydaktyce od tamtej pory. Celem wniosku jest poprawa rozwoju kluczowych kompetencji osób w każdym wieku, w ciągu całego ich życia, oraz dostarczenie państwom członkowskim wskazówek co do sposobów osiągnięcia tego celu. Szczególny nacisk położono na propagowanie przedsiębiorczości i rozwijanie innowacyjnego sposobu myślenia, aby uwolnić osobisty potencjał, kreatywność i chęć przejawiania inicjatywy wśród osób uczących się. Komisja przedstawiła też zalecenia dotyczące kształtowania kompetencji w zakresie nauk przyrodniczych, techniki, inżynierii i matematyki (STEM), aby zachęcić więcej młodych osób do rozpoczęcia kariery zawodowej w tych dziedzinach. Przedstawione wnioski stanowią też część pilnych działań na rzecz poprawy systemów edukacji w Europie. Ma to służyć skuteczniejszemu sprostaniu różnym wyzwaniom ujawnionym w najnowszych badaniach PISA. Bardziej ogólnie rzecz biorąc, zaproponowane środki pomogą państwom członkowskim w lepszym przygotowaniu osób uczących się do zmieniających się rynków pracy i do przyjmowania aktywnej postawy obywatelskiej w coraz bardziej zróżnicowanych, mobilnych, cyfrowych i globalnych społeczeństwach.

2. Plan działania w dziedzinie edukacji cyfrowej, w którym przedstawiono, w jaki sposób UE może pomóc ludziom, placówkom oświatowym i systemom kształcenia lepiej przystosować się do życia i pracy w epoce szybkich przemian cyfrowych poprzez:

  • lepsze wykorzystanie technologii cyfrowych w dydaktyce;
  • rozwijanie kompetencji i umiejętności cyfrowych potrzebnych do życia i pracy w czasach transformacji cyfrowej; oraz
  • poprawę edukacji dzięki lepszej analizie danych i prognozowaniu.

Wśród opisanych działań figurują: wyposażanie szkół w szybkie łącza szerokopasmowe, szersze wykorzystywanie nowego narzędzia samooceny dla szkół w zakresie korzystania z technologii w dydaktyce (SELFIE), a także publiczna kampania uświadamiająca na temat bezpieczeństwa w internecie, umiejętności korzystania z mediów i cyberhigieny.

3. Zalecenie Rady w sprawie wspólnych wartości, edukacji włączającej i europejskiego wymiaru nauczania: W ramach tej inicjatywy przedstawiono, w jaki sposób edukacja może pomóc młodym ludziom w zrozumieniu i przestrzeganiu wspólnych wartości określonych w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej. Celem zalecenia jest zwiększenie spójności społecznej i przyczynienie się do zwalczania rosnącego populizmu, ksenofobii, podziałów wynikających z postaw nacjonalistycznych i rozpowszechniania fałszywych informacji. Inicjatywa wzmacnia też edukację włączającą, aby propagować wysokiej jakości kształcenie dla wszystkich uczniów oraz europejski wymiar nauczania, tak by dzieci uczyły się też o wspólnym europejskim dziedzictwie i różnorodności oraz dobrze zrozumiały funkcjonowanie UE. Aby osiągnąć te cele, Komisja podejmie działania na rzecz zwiększenia wirtualnych kontaktów między szkołami, przede wszystkim za pośrednictwem popularnej sieci eTwinning(link is external), oraz na rzecz zwiększenia mobilności w szkołach za pomocą programu Erasmus+.


Kontekst

Szefowie państw i rządów nieformalnie rozmawiali o kształceniu i szkoleniu w listopadzie 2017 r. na szczycie społecznym w Göteborgu. Podstawą dyskusji był komunikat Komisji „Wzmocnienie tożsamości europejskiej dzięki edukacji i kulturze. Rozmowy doprowadziły do przyjęcia konkluzji Rady Europejskiej z dnia 14 grudnia 2017 r., w których wezwano państwa członkowskie, Radę i Komisję do podjęcia działań w kwestiach omówionych w Göteborgu. W Nowym europejskim programie na rzecz umiejętności przyjętym w czerwcu 2016 r. zapowiedziano przegląd zalecenia Rady z 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie. Aby przygotować stosowny wniosek, Komisja zorganizowała w 2017 r. konsultacje publiczne i konferencję zainteresowanych stron.

Podstawą wniosku dotyczącego zalecenia Rady w sprawie promowania wspólnych wartości, edukacji włączającej i europejskiego wymiaru nauczania jest deklaracja paryska w sprawie promowania – poprzez edukację – postaw obywatelskich oraz wspólnych wartości, którymi są wolność, tolerancja i niedyskryminacja. Deklarację tę przyjęto na nieformalnym spotkaniu ministrów edukacji w dniu 17 marca 2015 r. Wniosek został zapowiedziany w komunikacie Komisji w sprawie zapobiegania radykalizacji postaw prowadzącej do brutalnego ekstremizmu z dnia 14 czerwca 2016 r. Aby przygotować wniosek, Komisja zorganizowała w 2017 r. konsultacje publiczne.

Instagram i Google+ ogłosiły dzisiaj, że przystępują do kodeksu postępowania w zakresie zwalczania nielegalnego nawoływania do nienawiści w internecie

Dodano: 19.01.2018

Opublikowane dzisiaj wyniki trzeciej oceny kodeksu postępowania w zakresie zwalczania nielegalnego nawoływania do nienawiści w internecie, przeprowadzonej przez organizacje pozarządowe i organy publiczne, pokazują, że przedsiębiorstwa z branży IT usuwały średnio 70 proc. zgłaszanych im przypadków nielegalnej mowy nienawiści.

Przyjmując w maju 2016 r. kodeks postępowania, przedsiębiorstwa Facebook, Twitter, YouTube i Microsoft zobowiązały się do zwalczania rozprzestrzeniania się takich treści w Europie. W trzecim okresie monitorowania wykazano, że przedsiębiorstwa te w coraz większym stopniu wywiązują się obecnie ze swojego zobowiązania, by usuwać większość nielegalnej mowy nienawiści w ciągu 24 godzin. Nadal jednak utrzymują się pewne dalsze wyzwania, takie jak brak systematycznych informacji zwrotnych dla użytkowników.

Instagram i Google+ ogłosiły dzisiaj, że przystępują do kodeksu postępowania. Dzięki tej decyzji jeszcze zwiększy się liczba podmiotów objętych tym kodeksem.

Andrus Ansip, wiceprzewodniczący Komisji i komisarz do spraw jednolitego rynku cyfrowego, z zadowoleniem przyjął te pozytywne zmiany: Dzisiejsze wyniki jasno wskazują, że platformy internetowe poważnie traktują swoje zobowiązanie do rozpatrywania zgłoszeń i usuwania nielegalnej mowy nienawiści w ciągu 24 godzin. Gorąco zachęcam przedsiębiorstwa z branży IT do poprawy przejrzystości i informacji zwrotnych dla użytkowników, zgodnie z wytycznymi, które opublikowaliśmy w zeszłym roku.Ważne jest również, aby istniały zabezpieczenia pozwalające uniknąć nadmiernego usuwania treści i chronić prawa podstawowe, do których należy wolność słowa.

Komisarz UE do spraw sprawiedliwości, konsumentów i równouprawnienia płci Vĕra Jourová powiedziała: Internet musi być bezpieczniejszy, wolny od nielegalnej mowy nienawiści oraz wolny od treści ksenofobicznych i rasistowskich. Kodeks postępowania okazuje się wartościowym narzędziem szybkiego i skutecznego zwalczania nielegalnych treści. Doświadczenie to pokazuje, że jeśli przedsiębiorstwa technologiczne, społeczeństwo obywatelskie i decydenci ściśle współpracują, udaje się osiągnąć rezultaty, a jednocześnie chronić wolność słowa. Oczekuję, że przedsiębiorstwa z branży IT wykażą się podobną determinacją, pracując nad innymi ważnymi kwestiami, jak np. walka z terroryzmem czy niekorzystne warunki oferowane użytkownikom.

Kodeks postępowania, od czasu jego przyjęcia w maju 2016 r., przyczyniał się do stałych postępów w usuwaniu zgłaszanych nielegalnych treści – co przedstawiono w opublikowanych dzisiaj wynikach oceny:

  • Przedsiębiorstwa z branży IT usuwały średnio 70 proc. wszystkich przypadków nielegalnej mowy nienawiści zgłaszanych im przez organizacje pozarządowe i organy publiczne uczestniczące w ocenie. Odsetek ten stale wzrasta – w pierwszym okresie monitorowania w 2016 r. wynosił 28 proc., a w drugim w maju 2017 r. – 59 proc.
  • Dzisiaj wszystkie uczestniczące przedsiębiorstwa z branży IT w pełni realizują założony cel polegający na rozpatrywaniu większości zgłoszeń w ciągu 24 godzin – średnio odsetek ten wynosi ponad 81 proc. Wskaźnik ten podwoił się w stosunku do pierwszego okresu monitorowania i wzrósł w stosunku do ostatniego okresu monitorowania, kiedy to wynosił 51 proc. rozpatrywanych zgłoszeń w ciągu 24 godzin.

Oczekiwane postępy

Choć wypełniono główne zobowiązania zadeklarowane w kodeksie postępowania, konieczne są dalsze postępy w następujących obszarach:

  • Nadal brakuje informacji zwrotnych dla użytkowników w odniesieniu średnio do niemal jednej trzeciej zgłoszeń, przy czym liczba udzielonych odpowiedzi różni się w zależności od przedsiębiorstwa. Przejrzystość i informacje zwrotne dla użytkowników to obszary, w których należy poczynić dalsze postępy.
  • Kodeks postępowania uzupełnia przepisy w dziedzinie zwalczania rasizmu i ksenofobii, które przewidują obowiązek skutecznego ścigania sprawców przestępstw polegających na nielegalnym nawoływaniu do nienawiści w internecie lub poza nim. Średnio jedna na pięć spraw sygnalizowanych przedsiębiorstwom była również zgłaszana przez organizacje pozarządowe policji lub prokuraturze. Wskaźnik ten wzrósł ponad dwukrotnie od czasu ostatniego sprawozdania monitorującego. Policja powinna niezwłocznie podejmować śledztwo w takich sprawach. Komisja zapewniła organom krajowym, społeczeństwu obywatelskiemu i przedsiębiorstwom sieć współpracy i wymiany dobrych praktyk, jak również ukierunkowane wsparcie finansowe oraz wytyczne operacyjne. Obecnie około dwie trzecie państw członkowskich posiada już krajowy punkt kontaktowy do spraw zwalczania mowy nienawiści w sieci. Na wiosnę 2018 r. planowany jest specjalny dialog między właściwymi organami państw członkowskich a przedsiębiorstwami z branży IT.

Dalsze działania

Komisja będzie nadal regularnie monitorować wdrażanie kodeksu przez uczestniczące przedsiębiorstwa z branży IT z pomocą organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Komisja zamierza również zachęcić inne platformy internetowe do przystąpienia do kodeksu, a ponadto rozważy wprowadzenie dodatkowych środków, jeśli wysiłki nie będą kontynuowane lub reakcje przedsiębiorstw będą spowolnione.

Kontekst

Decyzja ramowa w sprawie zwalczania rasizmu i ksenofobii przewiduje kryminalizację publicznego nawoływania do przemocy lub nienawiści skierowanej przeciwko grupie osób lub członkowi takiej grupy zdefiniowanej według rasy, koloru skóry, wyznawanej religii, pochodzenia albo przynależności narodowej lub etnicznej. Mowa nienawiści w rozumieniu decyzji ramowej stanowi przestępstwo także wtedy, gdy występuje w internecie.

UE, jej państwa członkowskie, przedsiębiorstwa zarządzające mediami społecznościowymi i inne platformy mają wspólny obowiązek promowania wolności słowa i sprzyjania jej w przestrzeni internetowej. Jednocześnie wszystkie te podmioty muszą czuwać nad tym, by internet nie stał się schronieniem dla przemocy i nienawiści.

W celu zareagowania na rozprzestrzenianie się rasistowskiej i ksenofobicznej mowy nienawiści w internecie Komisja Europejska oraz cztery największe przedsiębiorstwa z branży IT (Facebook, Microsoft, Twitter i YouTube) przedstawiły w maju 2016 r. kodeks postępowania w zakresie zwalczania nielegalnego nawoływania do nienawiści w internecie.

Trzecią ocenę przeprowadziły organizacje pozarządowe i organy publiczne w 27 państwach członkowskich, które były autorami zgłoszeń. W dniu 7 grudnia 2016 r. Komisja zaprezentowała wyniki pierwszej oceny wdrożenia tego kodeksu postępowania. W dniu 1 czerwca 2017 r. opublikowano wyniki za drugi okres monitorowania.

W dniu 28 września Komisja przyjęła komunikat zawierający wytyczne dla platform internetowych dotyczące procedur powiadamiania i działania w celu eliminacji nielegalnych treści online. W tych wytycznych położono szczególny nacisk na znaczenie zwalczania nielegalnej mowy nienawiści w internecie oraz na potrzebę dalszych działań na rzecz wdrażania kodeksu postępowania.

W dniu 9 stycznia 2018 r. kilku komisarzy europejskich spotkało się z przedstawicielami platform internetowych w celu omówienia postępów w zwalczaniu nielegalnych treści w internecie, w tym propagandy terrorystycznej online oraz ksenofobicznej i rasistowskiej nielegalnej mowy nienawiści, jak też przypadków łamania prawa własności intelektualnej (zob. wspólne oświadczenie).

Handlujemy bezpiecznymi produktami w całej Europie!

Dodano: 19.01.2018

Komisja Europejska zaprezentowała nowe rozwiązania dotyczące Jednolitego Rynku,
​by ułatwić handel produktami w całej Europie i zapewnić bezpieczeństwo konsumentów. 



 

KE proponuje Większa elastyczność w zakresie stawek VAT

Dodano: 18.01.2018

Komisja Europejska zaproponowała dziś nowe przepisy, które mają zapewnić państwom członkowskim większą elastyczność w ustalaniu stawek VAT i stworzyć lepsze otoczenie podatkowe, korzystne dla prężnego rozwoju MŚP.

Dzisiejsze wnioski legislacyjne, stanowiące ostatni etap prac Komisji nad nowelizacją przepisów dotyczących podatku VAT, służą stworzeniu jednolitego unijnego obszaru VAT w celu wyraźnego zmniejszenia liczby oszustw związanych z VAT w UE, sięgających obecnie 50 mld euro, przy jednoczesnym wspieraniu przedsiębiorstw i zabezpieczeniu dochodów sektora instytucji rządowych i samorządowych.

Wspólne unijne przepisy dotyczące podatku VAT, uzgodnione przez wszystkie państwa członkowskie w 1992 r., są nieaktualne i zbyt restrykcyjne. Umożliwiają one państwom członkowskim stosowanie obniżonych stawek podatku VAT tylko w odniesieniu do kilku wybranych sektorów i produktów. Jednocześnie państwa UE odczuwają presję, by traktować niektóre towary w sposób bardziej korzystny niż inne pod względem opodatkowania VAT. Komisja wypełnia podjęte wcześniej zobowiązanie do przyznania państwom członkowskim większej autonomii w zakresie ustalania stawek tego podatku. Państwa będą teraz miały bardziej wyrównaną sytuację w odniesieniu do stosowania pewnych istniejących już wyjątków, czyli odstępstw dotyczących VAT.

Komisja stara się dziś również rozwiązać problem małych przedsiębiorstw obarczonych nieproporcjonalnymi kosztami przestrzegania przepisów dotyczących VAT. Przedsiębiorcy prowadzący handel transgraniczny ponoszą o 11 proc. wyższe koszty przestrzegania przepisów w porównaniu z tymi prowadzącymi działalność jedynie na rynku krajowym, przy czym najtrudniejszą sytuację pod tym względem mają najmniejsze firmy. Stanowi to rzeczywistą przeszkodę dla wzrostu gospodarczego, ponieważ małe przedsiębiorstwa stanowią 98 proc. przedsiębiorstw w UE. Dlatego proponujemy, aby umożliwić większej liczbie przedsiębiorstw czerpanie korzyści z uproszczonych przepisów dotyczących VAT, które są obecnie dostępne tylko dla najmniejszych przedsiębiorstw. Ogólne koszty przestrzegania tych przepisów zmniejszą się nawet o 18 proc. rocznie.

Wiceprzewodniczący Komisji do spraw euro i dialogu społecznego Valdis Dombrovskis powiedział: Trzy miesiące temu Komisja przedstawiła największą reformę unijnych przepisów dotyczących VAT ostatniego ćwierćwiecza, polegającą na przejściu do docelowego systemu VAT. Teraz nadszedł czas, aby zaproponować lepsze przepisy dotyczące zarówno stawek VAT, jak i małych przedsiębiorstw, które przyniosą korzyści milionom małych firm i konsumentów w UE.

Komisarz do spraw gospodarczych i finansowych, podatków i ceł Pierre Moscovici dodał: Państwa członkowskie znajdują się pod coraz większą presją ze strony różnych branż i grup interesów, aby zmienić stawki VAT na korzyść tego czy innego sektora. Brak pola do manewru w ramach obowiązujących przepisów oznacza jednak, że na pierwszy plan wysuwa się debata nad tym, który produkt lub usługa kwalifikują się do stawki obniżonej, a nie nad koniecznością uzupełnienia dziur w naszych budżetach wynikających z oszustw związanych z VAT. Dzisiejszy wniosek pozwoli zapewnić maksymalną elastyczność przy ustalaniu stawek VAT, pozostawiając nam skupienie się na bardziej palącym problemie oszustw.

Większa elastyczność

Państwa członkowskie mogą obecnie stosować stawkę obniżoną nawet do 5 proc. w odniesieniu do dwóch wyraźnie wyróżnionych kategorii produktów w ich kraju. Niektóre państwa członkowskie stosują również szczególne odstępstwa, pozwalające na kolejne obniżone stawki.

Oprócz stawki podstawowej VAT, wynoszącej 15 proc., państwa członkowskie miałyby teraz możliwość wprowadzenia:

  • dwóch odrębnych stawek między 5 a 15 proc.
  • jednej stawki ustalonej na poziomie od 0 do 5 proc.
  • stawki 0 proc. dla towarów zwolnionych z VAT („stawka zerowa”).
  • Obecny skomplikowany wykaz towarów i usług, do których można stosować stawki obniżone, zostanie uchylony i zastąpiony nowym wykazem produktów (np. broni, napojów alkoholowych, tytoniu i gier hazardowych), do których zawsze należy stosować stawkę podstawową w wysokości 15 proc. lub więcej.
  • Aby zabezpieczyć dochody publiczne, państwa członkowskie muszą również zagwarantować, że średnia ważona stawek VAT będzie wynosiła co najmniej 12 proc.

W ramach nowego systemu wszystkie towary, do których obecnie stosuje się stawki inne niż podstawowa, mogą nadal korzystać z takich stawek.

Zmniejszenie kosztów związanych z podatkiem VAT dla MŚP

Zgodnie z obowiązującymi przepisami państwa członkowskie mogą zwolnić sprzedaż małych przedsiębiorstw z podatku VAT, pod warunkiem że ich roczne obroty nie przekraczają rocznie określonej kwoty, która różni się w zależności od kraju. Zwolnienia te są dostępne tylko dla krajowych podmiotów, a rozwijające się MŚP tracą dostęp do środków upraszczających wraz z przekroczeniem obowiązującego progu. Oznacza to brak równych warunków działania dla małych przedsiębiorstw prowadzących handel w UE. Mimo że obecne progi zwolnienia pozostałyby niezmienione, w nowych przepisach przewidziano wprowadzenie:

  • progu dochodów w wysokości 2 mln euro, poniżej którego małe przedsiębiorstwa korzystałyby ze środków upraszczających (takich jak uproszczona rejestracja do celów VAT, obowiązki związane z fakturowaniem i prowadzeniem rejestrów), niezależnie od tego, czy byłyby zwolnione z VAT;
  • możliwości zwolnienia małych przedsiębiorstw zwolnionych z VAT z obowiązków dotyczących identyfikacji, fakturowania, rachunkowości i deklaracji podatkowych;
  • progu obrotów w wysokości 100 000 euro, poniżej którego spółki działające w więcej niż jednym państwie członkowskim mogłyby korzystać ze zwolnienia z VAT.
  • Wszystkie wspomniane wnioski legislacyjne zostaną teraz przedłożone Parlamentowi Europejskiemu i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu do konsultacji oraz Radzie do przyjęcia.

Kontekst

Proponowane środki stanowią działania następcze w odniesieniu do „fundamentów” nowego docelowego jednolitego unijnego obszaru VAT zaproponowanych w październiku 2017 r., a także planu działania w sprawie VAT – w kierunku jednolitego unijnego obszaru VAT, przedstawionego w kwietniu 2016 r.

Wspólny podatek od wartości dodanej (VAT) odgrywa na europejskim jednolitym rynku ważną rolę. VAT jest ważnym i stale rosnącym źródłem dochodów w UE – w 2015 r. kwota pobrana z tytułu tego podatku wyniosła ponad bilion euro, co odpowiada 7 proc. unijnego PKB. Jeden z zasobów własnych UE również jest oparty na podatku VAT. Obecny system VAT istnieje od 1993 r. i został pomyślany jako system przejściowy.